ÇEVRE YÖNETİMİ VE ÇED ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜNCE 2004 YILINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR

İlimiz dört tarafı dağlarla çevrili olup hakim rüzgarlara kapalı bir topoğrafik yapı arz etmektedir. Bilhassa EKİM - KASIM ve  ARALIK aylarında hakim rüzgarlarında esmemesi nedeniyle ısınmadan kaynaklanan hava kirliliği yaşanmaktadır. İlimiz hava kirliliği açısından Üçüncü derece iller arasında yer almaktadır. Kirliliğin minimum düzeyde tutulabilmesi amacıyla ilimiz Mahalli Çevre Kurulu 24.08.2004 tarihli toplantısında bir seri kararlar uygulamaya koymuştur. Alınan kararlar doğrultusunda denetim ve kontrollerimiz Belediye Başkanlığı ve Sağlık Müdürlüğü ile koordineli olarak yürütülecektir.

Hava kirliliği, 24 saat esasına göre çalışan dijital cihazın bu yıl uygulamaya konulması Bakanlık tarafından planlanmış olup, ölçüm neticeleri değerlendirilerek İl Müdürlüğümüzce koordinasyon sağlanacaktır.                      

Çevre Bilincinin genç kuşaklara aktarılması amacıyla ilimiz sınırları içerisinde belli bir program dahilinde, Milli Eğitim Müdürlüğü ile müştereken yürütülen Eğitim çalışmalarımız devam etmektedir.

Bunun yanında Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında 14.10.1999 tarihinde imzalanan işbirliği protokolü çerçevesinde başlatılan Uygulamalı Çevre Eğitimi Projesi, İlimizde Milli Eğitim Müdürlüğü ile koordineli olarak İlköğretim okullarımızda başlatılmıştır. Uygulamalı Çevre Eğitimine bu yılda düzenli olarak devam edilecektir.

Çevre Kirliliğinin önlenmesi ve çevrenin iyileştirilmesi amacı ile, İlimiz Mahalli Çevre Kurulu, Valimiz veya görevlendirdiği Vali Yardımcısı Başkanlığında yönetmelik de belirtilen esaslar doğrultusunda her ay mutad toplantılarını yaparak alınan kararları ilgililere tebliğ etmektedir.

1 – SU KİRLİLİĞİ

2 – ARITMA TESİSLERİ VE DEŞARJ İZİNLERİ

3 – HAVA KİRLİLİĞİ

4 – ATIKLAR

            a)  TEHLİKELİ ATIKLAR

            b)  TEHLİKELİ KİMYASALLARIN KONTROLÜ

            c)   TIBBİ ATIKLAR

            d)  ÇÖP DEPONİ ALANLARI

5 – ÇED YÖNETMELİĞİ ÇERÇEVESİNDE YAPILAN ÇALIŞMALAR

6 – GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİ

7–  EGZOZ EMİSYON ÖLÇÜMLERİ

8 – ÇEVRE EĞİTİMİ

1 - SU KİRLİLİĞİ

Müdürlüğümüz su kaynakları ile ilgili her türlü koruma ve denetim çalışmalarını; 2872 Sayılı Çevre Kanunu’na istinaden çıkarılmış ve 04.09.1988 tarih ve 19919 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği, gönderilen diğer yazılı emirler çerçevesinde yürütmektedir.

2 –  ARITMA TESİSLERİ VE DEŞARJ İZİNLERİ

2872 sayılı Çevre Kanununa istinaden yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinin 37. Maddesi gereği 1993 yılından günümüze kadar ilimiz sınırları içerisinde faaliyet gösteren ve Atıksu üreten işletmeler belirlenen bir program dahilinde denetime tabi tutulmaktadırlar. Atıksu analizleri yaptırılarak işletmelerin deşarj standartlarına uyup uymadıkları kontrol edilmektedir.

3 – HAVA KİRLİLİĞİ

İl merkezinde görülen hava kirliliğini en aza indirebilmek amacıyla, Valiliğimizin Olur’ları ile ilgili kurumlardan bir denetim ekibi oluşturularak yoğun bir şekilde denetimlere devam edilmektedir. Öncelikle ilimiz merkezinde kömür satışı yapılan iş yerlerine Mahalli Çevre Kurulu’nun kömür özellikleri ve kömür satışı ile ilgili yapılması gereken uygulamalar hakkındaki kurul kararları tebliğ edilerek bilgilendirilmeleri sağlanmıştır.

Ayrıca Bakanlığımızın 1995/1 ve 1995/10 sayılı genelgeleri ile petrol kokunun ısınma amaçlı olarak kullanılmasının kesinlikle yasaklanması üzerine,  kömür satışı yapılan işyerlerinde denetimler yapılmış, bu denetimler esnasında petrol koku satışı yapan herhangi bir işletmeye rastlanılmamıştır. Bu konudaki denetimlerimiz devam etmektedir.

Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, ilimizdeki mevcut işletmelerin bacalarından çıkan emisyonların da kontrol altına alınabilmesi için, izne tabi tesislere Emisyon İzni verilmesi ve bu tesislerin envanter çalışmaları devam etmektedir.

İlimizde, gelişme ve nüfus artışına bağlı olarak taşıtların sayısı ve çeşitliliğinde de bir artış gözlenmektedir. Bu taşıtların periyodik emisyon ölçümlerinin yapılması büyük bir önem arz etmektedir. İl Müdürlüğümüz ve Gümüşhane Çevre Koruma Vakfı Başkanlığı işbirliği ile Motorlu Taşıtlar Egzoz Emisyon ölçümleri aralıksız olarak sürdürülmektedir.

4 – ATIKLAR

a) TEHLİKELİ ATIKLAR

2872 sayılı Çevre Kanunu ve 20.09.1994 tarihinde resmen yürürlüğe giren Uluslar arası Basel sözleşmesi gereği  “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”  Bakanlığımızca hazırlanarak 27.08.1995 tarih ve 22387 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Söz konusu yönetmelik gereği Tehlikeli Atıkların taşınması, ihracatı, geri kazanımı, yeniden kullanımı, geçici depolanması, bertarafı konularında uyulması gereken hususlar belirlenmiştir.

Bu yönetmelik doğrultusunda Valiliklere;

            a. Kurulacak bertaraf tesislerinin yer seçimi ile ilgili başvuruları Mahalli Çevre Kurulunun görüşünü alarak Bakanlığa iletmekle,

            b. Atık üreticisinin atıklarını nihai bertarafı kadar kendi alanlarında geçici depolanmasına izin vermekle ve bu faaliyetleri denetlemekle,

            c. Atık üreticilerine her yıl atık bildirim formu doldurtup değerlendirerek, Bakanlığa bildirmekle,

            d. Atık taşıma formları ile ilgili olarak bu yönetmelikle belirlenen işlemleri ifa etmekle,          

            e. İl sınırları içerisinde atık taşınması ile ilgili faaliyet gösteren firmalara ve araçlara taşıma kirası vermek, bu lisansı kontrol etmek, iptal etmek veya yenilemekle yükümlü kılınmışlardır.

            Bununla birlikte İlimizde faaliyet gösteren bu işletmelerin rutin olarak denetimine devam edilmekle birlikte, yeni açılan işletmelerden aynı statüye sahip olanlar tesbit edilerek Bakanlığa bildirilmektedir.

            Bakanlığımızın konu ile ilgili 19 Ağustos 2004 tarih ve 2004/9 sayılı Genelgesi mevcuttur.  

b) TEHLİKELİ KİMYASALLARIN KONTROLÜ

            11 Temmuz 1993 tarih ve 21634 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği” doğrultusunda Tehlikeli Kimyasal Madde ve Ürünleri kullanan ve üreten işletmelerin tespitinin yapılarak Bakanlığımıza bildirilmesi gerekmektedir.  Ayrıca bu işletmelere her yıl Tehlikeli Kimyasal Madde ve Ürünleri formlarının doldurulması sağlanarak Bakanlığımıza bildirilmesi gerekmektedir.

            Ayrıca konu ile ilgili olarak işletmelerin denetimleri devam etmekte olup, yeni işletmelerden aynı statüye sahip olanlar tesbit edilerek Bakanlığa bilgi verilmektedir.

c) TIBBİ ATIKLAR

            Hastane ve Sağlık Kuruluşlarından kaynaklanan halk sağlığı ve çevre kirliliği açısından özel olarak işlem görmesi gereken tıbbi atıkların, diğer evsel nitelikli atıklardan, ayrı olarak toplanması ve bertaraflarının sağlanması esasları 20.05.1993 tarih ve 21586 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” çerçevesinde yürütülmektedir.

            Konu ile ilgili olarak 20 Aralık 2002 tarihinde Gümüşhane Belediyesi, İl Çevre Müdürlüğü ve Sağlık Kurumlarının katılımıyla bir toplantı düzenlenmiş ve Tıbbi atıkların Taşınımı ve Bertarafı ile ilgili olarak bir protokol imzalanmıştır.                      

            Bu protokole göre Gümüşhane Belediyesi tıbbi atıkları tahsis etmiş olduğu turuncu renkli konteynırlarda ayrı depolanmasını ve ayrı bir tıbbi atık toplama aracı ile toplanmasını sağlayarak Gümüşhane çöplüğünde ayrı bir yerde bertaraf etmeyi taahhüt etmiş ve hemen uygulamaya geçmiştir. Bu hizmet karşılığı belediye sağlık kuruluşlarından kg. başına ücret almaktadır. Tıbbi atık ücreti her yıl başında İl Mahalli Çevre Kurulu’nca belirlenmektedir.

d) ÇÖP DEPONİ ALANLARI (KATI ATIKLAR)

            14.03.1991 tarih ve 20814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” nin geçici 8. Maddesinde; belirtilen atıkların sınıflandırılarak ayrı toplama yükümlülüğünün yerine getirilmesi için 01.01.1995 tarihinden itibaren; Büyükşehir Belediyeleri ile Turizm faaliyetlerinin yoğun olduğu ve bu faaliyetleri sonucu nüfusu 1 milyondan fazla olan belediyeler 4 yıl, diğer Belediyeler ise 5 yıl içinde atıkları ayrı toplamaya yönelik sistemlerini kurmak zorundadır” hükmü yer almaktadır.

            Konunun önemi itibari ile Bakanlığımızın 24 Ekim 1997 tarih ve 7057 sayılı yazısı dikkate alınarak yapılması gerekli olan hususlar İlimize bağlı Belediye Başkanlıklarına ve merkez Belediye Başkanlığına bildirilmiştir.

            Ancak şu ana kadar Kelkit İlçe Belediye Başkanlığı’nın dışında hiç bir İlçe Belediye Başkanlığı bu konuda ciddi bir girişimde bulunmamış ve düzenli bir depolama ve bertaraf tesisinin inşasına başlanmamıştır.

5 – ÇED YÖNETMELİĞİ ÇERÇEVESİNDE YAPILAN ÇALIŞMALAR

            ÇED Yönetmeliği kapsamında faaliyet sahibince Valiliğimize ve Bakanlığımıza müracaat ederek ÇED Belgesi alan faaliyetler 35 adet olup bunların sektörel dağılımı:

İLİMİZDEKİ ÇED BELGESİ VERİLEN FAALİYET DAĞILIMI

            Gümüşhane İlinde ÇED Yönetmeliğine tabi faaliyetler içerisinde en büyük yüzdeyi taş ve kum – çakıl ocakları oluşturmaktadır.

ÇED Yönetmeliği kapsamında faaliyet sahibince Valiliğimize ve Bakanlığımıza müracaat ederek ÇED Belgesi alan faaliyetler 38 adet olup tamamı Çevresel Etkileri Önemsizdir / ÇED Gerekli Değildir kararına tabidir. ÇED Gereklidir / Çevresel Etkileri Önemlidir kararı alınmamıştır.

01/04/1999 – 01/11/2004 tarihleri arasında ÇED Yönetmeliği EK-II Listesi kapsamında yapılan müracaatlardan sonuçlanan dosyaların sektörsel dağılımı:

·         Taş Ocağı ile ilgili olarak ;

ÇED Belgesi verilen 9 adet faaliyet bulunmakta olup bunların 3 adedi özel sektöre ait, 6 adedi kamu sektörüne aittir.  

·         Kum ve Çakıl Ocağı ile ilgili olarak ;

ÇED Belgesi verilen 17 adet faaliyet bulunmakta olup bunların 12 adedi özel sektöre ait, 5 adedi kamu sektörüne aittir.

·         Alabalık Üretme Tesisi ile ilgili olarak ;

ÇED Belgesi verilen 5 adet faaliyet bulunmakta olup bunların tamamı özel sektöre aittir.

·         Kurşun Ergitme ve Bakır Üretim Tesisi ile ilgili olarak ;

Organize Sanayi Bölgesi’nde ÇED’ e tabi olarak 1 adet faaliyet bulunmakta olup  özel sektöre aittir.

·         Organik Tarım Tesisi ile ilgili olarak ;

ÇED Belgesi verilen 1 adet faaliyet bulunmakta olup özel sektöre aittir.

·         Boya İmalat Tesisi ile ilgili olarak ;

ÇED Belgesi verilen 1 adet faaliyet bulunmakta olup özel sektöre aittir.

·         Hazır Beton Tesisi ile ilgili olarak ;

ÇED Belgesi verilen 3 adet faaliyet bulunmakta olup özel sektöre aittir.

·         Mermer Ocağı ile ilgili olarak ;

ÇED Belgesi verilen 1 adet faaliyet bulunmakta olup özel sektöre aittir.

6 – GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİ

      2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 14. maddesine istinaden yayınlanan Gürültü Kontrol Yönetmeliği,  Kişilerin huzur ve sükununu beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde, Yönetmelikte belirtilen standartlar üzerinde gürültü çıkarılmasını yasaklamaktadır. Bu nedenle Müdürlüğümüzce gürültü kaynaklarının tespiti ve kabul edilebilir düzeye indirilmesi ve kontrolü yönünde çalışmalar yapılmaktadır.

      Gümüşhane merkez ve ilçelerinde halka açık eğlence yerlerinde ve düğün salonlarında elektronik olarak yükseltilmiş müzik ses seviyelerinin, Gürültü Kontrol Yönetmeliği’nin 17. ve 18. maddelerinde belirtilen değerleri aşmamaları için periyodik denetimler yapılmaktadır. Konu ile ilgili olarak gerekli uyarılar yapılarak tesbit edilen eksikliklerin giderilmesi istenmektedir. Bu eksiklikleri gidermeyen ve yönetmeliği ihlal eden iş yerleri hakkında yasal işlem yapılıp, para cezası uygulanmaktadır.

      Müdürlüğümüze yazılı ve sözlü olarak vatandaşlardan gelen gürültü şikayet başvuruları yerinde değerlendirilerek mevzuat içerisinde şikayet edilen yerlerde gerekli süre verilip eksikliklerin giderilmesi ve tedbirlerin alınması istenip sağlanmakta ve şikayetçinin mağduriyeti önlenmektedir. Gürültünün, insan sağlığı ve üzerindeki etkileri, kişi ve toplum sağlığı açısından önemi vatandaşlara ve okullarımızda öğrencilere anlatılmakta ve müdürlüğümüzce eğitim çalışmaları yapılmaktadır.

7 – EGZOZ EMİSYON ÖLÇÜM İŞLEMLERİ

      İlimizde Egzoz Emisyon ölçümleri Çevre Koruma Vakfı tarafından yapılmaktadır.

8 – ÇEVRE EĞİTİMİ 

      İlimizin coğrafi konumu ve topoğrafik yapısı nedeniyle önemli bir bölgede yer aldığı bilinmektedir. Bu nedenle çevre kirliliğinin önlenmesi ve çevre bilincinin genç kuşaklara aktarılması için Türkiye genelinde yayınlanan yayımlar takip edilmektedir. 

      Müdürlüğümüz tarafından çevre konusunda duyarlı, çevrenin korunması, çevre kaynaklarının yerinde ve tasarruflu kullanımı konularında kamuoyu oluşturabilmek amacıyla özellikle ilk ve ortaokulların bazılarından çevre konularında seminerler verilmiştir. Bu seminerlerde Bakanlığımızca gönderilen afiş ve broşürlerde ilgili okullara verilerek çocuklarda çevre bilincinin geliştirilmesine önem verilmektedir. Bunun yanında okullarda öğrencilere verilen çevre konulu ödev ve tez çalışmalarında azami yardım yapılmaktadır.        

      Bunun yanında Bakanlığımız ile Milli Eğitim Bakanlığı arasında 14.10.1999 tarihinde imzalanan işbirliği protokolü çerçevesinde başlatılan Uygulamalı Çevre Eğitimi Projesi, İlimizde Milli Eğitim Müdürlüğü ile koordineli olarak 2002 yılında 9 İlköğretim okulumuzda başlatılmış olup 2003’de İlçe merkezleri ile birlikte 14 okul olarak devam edilmiştir. 2004 bu yılında da düzenli olarak devam edilecektir.